Wyrażenie „nie swoje” piszemy rozdzielnie, ponieważ partykułę „nie” z zaimkami w języku polskim zawsze zapisujemy osobno. Dotyczy to wszystkich form: nie swój, nie swoja, nie swojej, nie swoją. Oznacza to coś cudzego, nienależącego do podmiotu zdania. Jednak wyjątkiem jest łączna…
Poprawna forma dopełniacza słowa tuleja to tulei, bez litery j. Zapis tuleji jest błędem ortograficznym wynikającym z fonetyki: słyszalne [j] w mowie nie jest zapisywane, ponieważ reguła języka polskiego zakazuje kombinacji -ji po samogłosce. Zasada ta obowiązuje również w podobnych…
Poprawna forma to parafii, z podwójnym „ii” na końcu. Forma „parafi” z jednym „i” jest błędem ortograficznym wynikającym z obcego pochodzenia wyrazu. „Parafia” wywodzi się z greckiego paroikía, oznaczającego „mieszkać obok”, a następnie trafiła do języka łacińskiego. Rzeczowniki zapożyczone zakończone…
Poprawna forma to dół, pisana przez ó, ponieważ odmiana ujawnia o: dołu, dołowi, dołem. To kryterium rozstrzygające. Zapis duł przez u dotyczy wyłącznie czasu przeszłego czasownika duć (wiać, dmuchać), np. wiatr duł, ona duła, one dułały, to odrębne słowo innej…
Dowieść i dowieźć to dwa różne czasowniki, których nie można stosować wymiennie. Dowieść (pochodzące od słowa „wieść”, „wiodę”) oznacza udowodnić lub wykazać prawdziwość. Używamy go w kontekście argumentów, sądów i nauki, na przykład: dowieść winy, dowieść słuszności teorii. Dowieźć (od…
Ważyć piszemy przez ż, ponieważ pochodzi od rzeczownika waga, gdzie następuje wymiana g na ż. Natomiast warzyć piszemy przez rz, ponieważ wywodzi się od słowa war, odnoszącego się do wrzącej cieczy, gdzie r przemienia się w rz. Oba czasowniki brzmią…
Jedyną poprawną formą jest dopóki, pisana łącznie i przez ó z kreską. Forma dopuki bez kreski to błąd ortograficzny, którego nie znajdziemy w żadnym słowniku. Spójnik dopóki pochodzi ze zrostu przyimka do oraz staropolskiego przysłówka póki, w którym ó zachowało…
Formy „mieli” i „mięli” są poprawne w języku polskim, jednak mają różne znaczenia i pochodzenie. „Mieli” pochodzi od czasownika mieć (posiadać) lub mielić (rozdrabniać) i stanowi formę 3 osoby liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego czasu przeszłego. Natomiast „mięli” wywodzi się tylko…
Poprawna forma to folii, z podwójnym i. Forma foli (z jednym i) jest błędem ortograficznym i niezgodna z normą językową PWN. Słowo „folia” pochodzi z łaciny (folium, liść) i kończy się na -ia po spółgłosce l. Dlatego, zgodnie z zasadami…
Poprawna forma to chemii, chemi to błąd ortograficzny. Wyraz chemia pochodzi z języka greckiego i należy do grupy rzeczowników żeńskich zapożyczonych, które kończą się na -ia. W dopełniaczu, celowniku oraz miejscowniku liczby pojedynczej wymagają one końcówki -ii. Zasada ta jest…
Poprawna forma to marzyć, pisana przez rz, nie przez ż. Słowo mażyć nie istnieje w języku polskim i jest błędem ortograficznym wynikającym z fonetycznego skojarzenia z mazać. Marzyć pochodzi od staropolskiego mara (senne widziadło), gdzie rz wymienia się z r,…
Poprawna pisownia to powoli, łącznie, jako jeden wyraz; forma „po woli” rozdzielnie w znaczeniu przysłówkowym jest błędem. Wyraz powoli powstał jako zrost dawnego wyrażenia przyimkowego po + wola, który historycznie scalił się w jedno słowo. Reguluje to zasada 144 Wielkiego…
Słowo kurz piszemy przez rz, jest to jedyna poprawna forma ortograficzna. Kurz oznacza drobny pył osiadający na powierzchniach lub unoszący się w powietrzu. Jego pisownię z rz potwierdza etymologia, ponieważ pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia „kur-”. Ponadto mamy wyrazy pokrewne, takie…
Magnes i magnez to dwa różne wyrazy, nie warianty tej samej pisowni. Magnes (z „s”) to przedmiot fizyczny, który przyciąga żelazo i inne ferromagnetyki oraz wytwarza pole magnetyczne. Magnez (z „z”) to pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej…
Pokrótce pisze się łącznie, ponieważ forma po krótce jest błędem ortograficznym, nieakceptowanym przez żaden słownik języka polskiego. Słowo pokrótce to przysłówek oznaczający „zwięźle, w skrócie”. Powstało ono jako zrost przysłówkowy, dawniej będący połączeniem przyimka po i przymiotnika krótki, które scaliły…
Poprawna pisownia to trochę, wyłącznie z literą ę na końcu. Forma troche bez ogonka jest błędem ortograficznym, ponieważ ę w tym wyrazie to samogłoska nosowa, pochodząca z prasłowiańskiego i zachowana w zapisie historycznym, potwierdzonym co najmniej od XIV wieku. Trochę…
Poprawna forma to baterii, z podwójnym i na końcu. Zapis bateri z jednym i to błąd ortograficzny, którego nie znajdziemy w żadnym słowniku normatywnym. Reguła ta wynika z zasady pisowni wyrazów obcego pochodzenia zakończonych na -ria: dopełniacz, celownik i miejscownik…
Poprawną formą jest wezmę, która jest jedyną dopuszczalną formą 1 osoby liczby pojedynczej czasu przyszłego od czasownika wziąć. Formy takie jak „weznę”, „wezne” czy „wezme” to błędy ortograficzne, wynikające z potocznego, fonetycznego zapisu wymowy. Pełna odmiana czasu przyszłego wygląda następująco:…
Słowo man to liczba pojedyncza oznaczająca jednego mężczyznę, natomiast men to nieregularna liczba mnoga od man. Zamiast dodawać końcówkę -s, samogłoska „a” zmienia się na „e”. Zjawisko to pochodzi ze staroangielszczyzny i nazywa się i-mutacją. Ta sama zasada dotyczy par…
Jedyną poprawną formą jest chytry, zapisywany przez dwuznak ch, a nie przez pojedyncze h. Pisownia hytry nie istnieje w języku polskim i jest błędem ortograficznym. Słowo pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia *chytati oznaczającego „chwytać” lub „łapać”, co wyjaśnia zapis przez ch,…